De moeilijkheidsgraad van de stof in de vierde stap ligt hoger dan die van de
derde. Dat is voornamelijk het gevolg van het toenemen van het aantal zetten
van de oplossingen van de opgaven. Bij de meeste onderwerpen is de oplossing 2½
zet diep: wit speelt, zwart antwoordt, wit speelt, zwart antwoordt en wit
scoort. Een goede beheersing en toepassing van de onderwerpen uit de derde stap
is daarom absoluut een vereiste!
De tactiek staat voor een groot deel in het teken van de voorbereidende zet. Een
directe aanval werkt nog niet en een voorbereidende actie is nodig. Alle
bestaande voorbereidingen komen aan bod: lokken, uitschakelen verdediging,
jagen, richten en ruimen.
Langzamerhand spelen ook positionele aspecten meer en meer een (bescheiden) rol
in de partijen van een vierde stapper. Dergelijke vage onderwerpen zijn goed aan
de hand van het eindspel over te brengen. De lessen over materieel voordeel en
eindspelstrategie bevatten veel strategische zaken. Verder zorgt de les over
zwakke pionnen ervoor dat leerlingen iets bewuster (niet veel, maar toch) met
hun pionnen spelen. Hetzelfde geldt voor de les over de opening. Overigens
blijft de behandeling van positionele factoren het best te verwezenlijken bij de
bespreking van de partijen van de leerlingen.
In Stap 4 komen 17 lessen aan bod:
1: Voordeel in de opening
2: Onderbreken
3: Lokken
4: Blokkeren
5: Vooruitdenken
6: Kop- en staartstuk plaatsen
7: De vrijpion
8: Uitschakelen verdediging
9: De magneet
10: Zwakke pionnen
11: Materieel voordeel
12: Jagen en richten
13: Koningsaanval
14: Zevende rij (tactiek)
15: Eindspelstrategie
16: Ruimen
17: Dame tegen pion
Verder 11 lessen voor het plus werkboek.
1+: Koningsaanval
2+: Kwetsbaar in de opening
3+: Onderbreken
4+: Blokkeren
5+: Remise
6+: Insluiten
7+: Klein plan
8+: Pionneneindspel
9+: Aftrekaanval
10+: Eindspeltechniek
11+: Het schaakprobleem
Werkboek Stap 4
Naast opgaven staan er in het werkboek geheugensteunen. Dit zijn korte
samenvattingen voor de leerlingen van de les uit de handleiding.
Er zijn 11 geheugensteunen
In het extra werkboek staan 54 pagina's met opgaven, liefst 54x12=648-31 (tekeningen)= 617 opgaven.
Allereerst komen de oefeningen met bekende thema's uit Stap 4:Hoe hoger de stap, des te meer onderwerpen de moeite waard zijn om te behandelen. We besteden aandacht aan de opening, het middenspel en eindspel, zowel op strategisch als tactisch gebied.
De inhoud van het werkboek stap 4+:
Min of meer nieuwe onderwerpen:
