- Geschiedenis van de stappenmethode.

  Geschiedenis  

De Stappenmethode van Rob Brunia en Cor van Wijgerden bestaat vanaf 1987.
In de jaren tachtig maakte Cor van Wijgerden veel stencils met opgaven voor de jeugd- en damestop van Nederland (hij was bondscoach van de KNSB).

De vraag naar dergelijke stencils op lager niveau werd alsmaar groter en zo ontstond het plan om verschillende niveaus te ontwikkelen. De ervaren trainers Rob Brunia en Herman Grooten waren bereid te helpen.

De laatste viel al na twee sessies af (vanwege de reistijd en de overlapping met het Brabantboek).
Door de schaak­technische en didactische ervaring van de beide auteurs te bundelen werd een verantwoorde leermethode ontwikkeld die goed aansluit bij de ontwikkeling kinderen (en volwassen beginners!).
In 1987 werden de eerste handleidingen en (losbladige) stencils in eigen beheer uitgegeven. De KNSB vond het risico te groot. In 1990 verscheen de vijfde handleiding en was de lesmethode min of meer afgerond.

Sindsdien zijn er flink wat aanpassingen en verbeteringen doorgevoerd. Helaas zonder Rob Brunia die begin 1991 door drukke werkzaamheden moest afhaken.

  Nieuwe werkboeken  

Voor veel lesgevers is het aantal oefeningen in de gewone werkboeken genoeg, maar niet voor iedereen. Al jaren is er vraag naar ‘meer’.

Naast de bestaande werkboeken zijn er daarom Extra werkboeken en Plus werkboeken verschenen. Leerlingen kunnen op vrijwel hetzelfde niveau meer oefenen en zodoende kunnen zij langer over een stap doen.

Belangrijk is dat het moeilijkheidsniveau niet al te snel omhoog loopt. Het euvel van (te) snel doorgaan naar de volgende stap, waar veel kinderen veelal nog niet aan toe zijn, kan op deze manier enigszins tegengegaan worden.
Verder verhoogt het oplossen van opgaven natuurlijk de vaardigheid van het visualiseren (het zien van alle mogelijkheden in de huidige stelling en een of meer zetten vooruit).

Plus werkboek
In deze boeken is plaats voor:

• nieuwe onderwerpen
• onderwerpen die door plaatsgebrek maar weinig aandacht hebben gekregen in de 'normale' stappen
• het verdiepen van belangrijke onderwerpen
• onderwerpen uit een vorige stap op een hoger niveau

 Diploma's en (proef)examens  

Elke stap kan worden afgesloten met een examen. Na een voldoende resultaat ontvangt de leerling het diploma van de bijbehorende stap.

Als voorbereiding op het examen is het verstandig een proefexamen te laten maken.
De 'Stappenmethode' heeft inmiddels ook haar eigen proefexamens
Ook voor de pluswerkboeken en de Opstapjes zijn er examens.

Rupert van der Linden heeft een fraai kleurendiploma ontworpen.

• Hoe lang moet je over een stap doen?
• 1. Zo lang mogelijk. Het kunnen oplossen van opgaven en het behalen van een diploma zegt nog weinig over de speelvaardigheid. Pas als leerlingen het geleerde regelmatig toepassen in hun partijen, kan gedacht worden aan een volgende stap. Kinderen die in hun partijen de ongedekte stukken van hun tegenstanders niet slaan, zijn nog lang niet aan stap 2 toe. In de handleiding van stap 1 staat het volgende: "De elementaire leerstof lijkt eenvoudig en het lukt sommige lesgevers om de eerste stap in drie maanden door te werken. Dat is niet de beste aanpak. Wezenlijke schaaktechnieken als het mat zetten vereisen een langere leer­tijd. Het is beter om voor de eerste stap minstens een jaar uit te trekken om de basisvaardigheden goed onder de knie te krijgen (uitzonderingen zullen er altijd zijn). De ‘verloren’ tijd wordt later met gemak ingehaald."
     Het werkboek Stap 1 blijkt een uitstekende aanvulling om vaardigheden van de leerlingen te verhogen.